Wiek XX na mapach związanych z Komorowem

Wiek XX nie zaowocował taką ilością map jak w wieku poprzednim, jednak sporządzono dwie mapy bardzo dokładne ale jak można się zorientować z dat i wydawców były one związane z wojnami światowymi. Pierwsza to mapa sztabowa z 1913r., czyli tuż przed I Wojną Światową a druga wykonana w 1934r. – 5 lat przed II Wojną Światową.

Podkreślić należy dzieło Towarzystwa Automobilistów z 1912 r. przeznaczone dla coraz większej rzeszy posiadaczy i użytkowników samochodów w postaci Atlasu Samochodowego wydawanego od tej pory cyklicznie aż do czasów obecnych.

Znalazło się w nim też miejsce dla Komorowa.

Kliknij, by powiększyć
Fot. 36. 1912r. Strona tytułowa „Pierwszego atlasu samochodowego” wydanego przez Towarzystwo Automobilistów Królestwa Polskiego (Bibl. Uniwersytecka w Warszawie).

Na mapie tej widać Komorów i drogi przez niego prowadzące.

Kliknij, by powiększyć
Fot. 37. Mapa Sztabowa z 1913r. (z wystawy w Podkowie Leśnej – 2008r.).

Na Fot.38. przedstawiono plan parcelacji ziemi majątku Komorów dla przekształcenia jej na nowoczesne osiedle „Miasto Ogród Komorów” Wydarzenie to miało miejsce w 1930r.

Geneza powstania Miasta Ogrodu Komorów i jego historia przedstawiona jest przez autora w odrębnych opracowaniach dostępnych m.in. na stronach internetowych  www.komorow.pl i www.stankiewicz.e.pl  - pod tytułami „Historia Komorowa”, „Rodzina Józefa Markowicza” i „Zabytkowy Komorów”.

Kliknij, by powiększyć
Fot. 38. Miasto Ogród Komorów 1930r.

W 1934r. powstają bardzo dokładne mapy całej Polski sporządzone dla celów wojskowych przez Wojskowy Instytut Geograficzny. Wycinek tych map – część „Warszawa Zachód” jest przedstawiony poniżej.

Kliknij, by powiększyć
Fot. 39. Wojskowy Instytut Geograficzny 1934r. (zbiory Biblioteki Narodowej).

Porównując poprzedni plan i powyższą mapę zauważyć można, że w ciągu 4 lat zostało wybudowanych na terenie „Miasta Ogrodu Komorów” tylko 6 budynków głównie w okolicy ul. Spacerowej.

Na mapie zaznaczone jest 6 starych budynków z końca XIX wieku wzdłuż ulicy Szosa Komorowska. Dokładnie widoczna jest też trasa kolejki EKD oddanej do eksploatacji w 1927 r.

Z mapy wynika także, że teren obecnych Pęcic Małych i „Salisowa” nosił ówcześnie nazwę „Folwark Lindowo”.

Kliknij, by powiększyć
Fot. 40. Pierwszy plan Komorowa przeznaczony do sprzedaży – wyd. Elżbiety Drachal 1992 r.
Granica tworzy tu osobną jednostkę oznaczoną na zielono. Nie rozrysowano na planie wsi Komorów /kolor czerwony).

Po raz pierwszy pokazane są tereny spółdzielni mieszkaniowych na północnej stronie Aleji Marii Dąbrowskiej m.in. „Domeczek” i „Wiklina”.

Kliknij, by powiększyć
Fot. 41. Wycinek planu Pruszkowa z Komorowem – wydawnictwo  Chart – Mariana Skwary z 2000 r.

Zauważa się, po raz pierwszy nazwy – jakby dzielnic Komorowa: Komorów Osiedle, Komorów Granica i Komorów Wieś.

W rejonie zalewu rzeki Utraty i w jej dolinie na terenie dawnych łąk pojawia się siatka nowych ulic związana z intensywnie rozwijającym się budownictwem jednorodzinnym. Przedstawia to następna mapa z Fot. 42.