Komorów na mapach w XIX w (2)

Kliknij, by powiększyć
Fot. 23. 1835r.  FB Engelhardt , Karte vom Preussischen Starte …. Wyd. 2 Berlin 1835 (zbiory Biblioteki Narodowej).

Zaznaczony po raz pierwszy na mapie projektowany przebieg linii kolejowej warszawsko-wiedeńskiej.
Kolejna mapa /poniżej/ jest bardzo dokładna. W miejscowościach przedstawione są już grupy budynków. Nasuwa się myśl o pomyłce przy nazwaniu rzeki płynącej przez Michałowie jako Utratę. Rzeka ta na współczesnych mapach ma nazwę Raszynka. Rzeka płynąca przez Komorów i Pęcice nosi nazwę Mrowa. Po raz pierwszy rozdzielona jest nazwa Nowa Wieś.

Kliknij, by powiększyć
Fot. 24. 1843r. Mapa Kwatermistrzostwa Wojsk Polskich (zbiory Biblioteki Narodowej).

Mapa następna jest prawie identyczna z poprzednią z tym, że nie podano tu nazwy rzeki Utraty.

Po raz pierwszy przedstawiono linię kolejową kolei Warszawsko – Wiedeńskiej a więc już przed 1843r. była uruchomiona.

Kliknij, by powiększyć
Fot. 25. 1844r. DG Reymann, Topographische Specialkarte, Glogau - 1844 (zbiory Biblioteki Narodowej).

Na następnej mapie pojawiają się po raz pierwszy Kanie jako samodzielna miejscowość. Rzeka płynąca przez Michałowice na tej mapie nosi nazwę Mrowa co znów nasuwa myśl o pomyłce, gdyż Mrowa na mapie z Fot.24 płynie przez Komorów i Pęcice.

Kliknij, by powiększyć
Fot. 26. 1859r. W. Chrzanowski, Karta dawnej Polski z przyległymi okolicami krajów sąsiednich według nowszych materiałów – Paryż – 1859 (zbiory Biblioteki Narodowej).

W 1862 roku Juliusz Kolberg sporządza następną mapę „Mappa Królestwa Polskiego” wydaną przez oficynę J.G.Arnholda w Warszawie.

Kliknij, by powiększyć
Fot. 27. 1862r. J. Kolberg , Strona tytułowa mapy – Mappa Królestwa Polskiego – Warszawa 1862 (zbiory Biblioteki Narodowej).

W mapie tej jak widać z zamieszczonej dalej legendy uwidoczniono nie tylko miasta ale też i  wsie z kościołem filialnym, kolonie i domy rozrzucone, karczmy oddzielne, stacje koleji żelaznej, granice powiatów, granice zaborów itp.

Kliknij, by powiększyć
Fot. 28. 1862r. Mapa z widoczną nazwą Komorów – wycinek mapy z Fot. 27.

Poniżej legenda do „Mappy Królestwa Polskiego”.

Kliknij, by powiększyć
Fot. 29. Legenda do mapy z Fot. 27.

Następnym geografem zajmującym się mapami Polski był Rosjanin M.Nipanicz wydający w rok po J.Kolbergu  w 1863r. różne mapy „Królestwa Polskiego”.

Kliknij, by powiększyć
Fot. 30. 1863r. Strona tytułowa mapy „Mappa Królestwa Polskiego pod względem jeograficznym, administracyjnym, duchownym, naukowym, sądowym i przemysłowym – M.Nipanicz (zbiory Biblioteki Narodowej).
Mapa jest starannie narysowana i pokazuje m.in. stacje kolejowe w Pruszkowie, Brwinowie i Grodzisku. Pruszków jest pierwszą stacją od Warszawy.

Miejscowości Komorów , Helenów, Pęcice, Żbików, Brwinów stanowią już wielkości porównywalne.

Kliknij, by powiększyć
Fot. 31. 1863r. Szczegóły mapy o której mowa na Fot.30.

Poniżej mapa z 1863 r. przystosowana dla celów wojskowych z większą ilością szczegółów.

Przy skrzyżowaniu w Jankach pokazano przebudowę drogi w kierunku Nadarzyna i za Nadarzynem. Zaznaczono projektowaną nową drogę z miejscowości Wolica przez Komorów, Pęcice w kierunku Opaczy i Włoch – projekt nie został zrealizowany.

Kliknij, by powiększyć
Fot. 32. 1863r. J.Nipanicz i J. Jadrow „Mappa Królestwa Polskiego” ułożona i litografowana w Zarządzie Ober Kwatermistrza Wojsk w Królestwie Polskim (zbiory Biblioteki Narodowej).

Dalsze rozwinięcie i uszczegółowienie map Nipanicza z nowym podziałem terytorialnym w obrębie okręgu Warszawskiego przedstawiono na Fot.33.

Kliknij, by powiększyć
Fot. 33. 1870r.  J. Nipanicz „Mappa Królestwa Polskiego” z nowym podziałem (zbiory Biblioteki Narodowej)
Bardzo ciekawa jest legenda do powyższej mapy bo przedstawiono na niej takie szczegóły jak np. Domy księży (XX) Emerytów w Łowiczu i w Łysej Górze, Urzędy Wójta Gminy, Sądy Pokoju, Zakony, żeglowne części rzek dla statków i tratew oraz wiele innych szczegółów.

Kliknij, by powiększyć
Fot. 34. 1870r.  Legenda do mapy z Fot. 33
W końcu XIX w. sporządzano bardzo dokładne plany w ramach miejscowości dla celów hipotecznych jak np. poniższy plan lasów helenowskich graniczących z Komorowem.

Kliknij, by powiększyć
Fot. 35. 1899r. Plan hipoteczny lasów Helenowskich sporządzony przez Januarego Władysława Starżyńskiego przysięgłego geodety drugiej klasy (zbiory Archiwum Akt Nowych w Warszawie).